Opgraving Tolbrugpoort 1979

Archeologie
1300 tot 1550
  • De opgegraven poorttoren tegenover de "Trapkes" met op de rug gezien amateur-archeoloog Leo Moelands  

Tijdens een waarneming van de Archeologische Werkgroep Breda werd op 6 oktober 1979 een deel van de noordelijke poortwang van de Tolbrugpoort blootgelegd. Tussen deze toren en de toren, die bewaard is gebleven in de kelder van het pand "de Trapkes", werd tevens een zware verbindingmuur en een aantal jongere brugaanzetten aangetroffen. 

BR-79-79_topo_low.jpg BR-79-79_1824_low.jpg
Het archeologisch onderzoek op de huidige topografie en op het kadastraal minuutplan 1824. In grijs het omliggende archeologisch onderzoek

De Tolbrugpoort is in het midden van de 16e eeuw niet meteen gesloopt hoewel deze bij de stadsuitleg in die periode overbodig werd. Er hebben zelfs nog uitgebreide verbouwingen plaatsgevonden.
De aanleg van de stadsmuur en de Tolbrugpoort zal in midden van de 14e eeuw hebben plaatsgevonden. Voordat deze muur en poort zijn aangelegd heeft de stad vermoedelijk een onverdedigde waterzijde gehad.
De noordelijke poortwang werd doorsneden door een recent riool en een gasleiding tot op een diepe van ca. 3 meter onder het maaiveld. Overigens lijkt de poortwang niet rond te zijn, maar hoefijzervormig. De poortwang lijkt aan de doorgangszijde aan te sluiten op een oost-west lopende muur: de funderingen van het poorthuis. Het baksteenformaat 20 x 9/10 x 4 cm.) van het poorthuis aan, dat een deel van het complex in de 16de eeuw inderdaad is vernieuwd. 
BR-79-79_02.jpg BR-79-79_03a.jpg
Links de complete archeologische werkgroep met dhr. IJsseling van het stadsarchief en Gerard van Herpen van de Stem. Rechts een stapel Doornikse kalkstenen tegen de ingang van de poort aan de stadszijde. Deze dienden als bescherming van de poortdoorgang

Op de noordelijke torenfundering werden de funderingen van een huisje zichtbaar. Aan de oostzijde, in het profiel werd achter de poortwang een constructie waargenomen met Doornikse steen. Het zal hier om een stootsteen gaan die de poortingang beschermde. Gelijk aan de westzijde van de verbindingsmuur tussen de twee poortwangen werden twee zware muren aangetroffen, die als een bruggenhoofd geïnterpreteerd zijn . Het oudste bruggenhoofd tegen de verbindingsmuur aan en een jonger zeer breed bruggenhoofd gelijk aan de westzijde van het oude bruggenhoofd. Het jongste bruggenhoofd lijkt precies op lijn te liggen met de situatie die op het kadastraal minuutplan van 1824 is terug te vinden. 


Verder naar het westen zijn recentere brugresten aangetroffen. Op ca. 1.80 m. onder het maaiveld werd een versnijding in de fundering van de poortwang (aan de waterzijde) waargenomen die werd gemarkeerd door een hardstenen rand. De buitendiameter van de toren is ca. 7 meter. Het baksteenformaat van de noordelijke poortwang bedraagt 26/27 x12 x 5,5 cm

Ook interessant

Bert Moelands
Bert Moelands 1918 tot 2011
Bert Moelands was gedurende ongeveer een halve eeuw een zeer actief am...
Personen
Archeologie
Haagdijk (Centrum)
Haagdijk (Centrum) 1250 tot heden
De naam Haghedijc komt voor het eerst voor in een oorkonde in het arch...
Gebieden
Rozemarijnstraat (Centrum)
De oudste vermelding van deze steeg is uit 1553. Hij had toen nog geen...
Gebieden
Haven, 'Kaai' (Centrum)
Haven, 'Kaai' (Centrum) 1450 tot heden
Na de heropening van de Haven is het hier weer levendig geworden....
Gebieden
Tolbrug (Centrum)
Tolbrug (Centrum) 1190 tot heden
De Tolbrug ligt over de gereconstrueerde Haven....
Bouwwerken
Tolbrugstraat (Centrum)
Tolbrugstraat (Centrum) 1275 tot heden
De Brugstraten vormen een belangrijke winkelstraat in het stadshart....
Gebieden
Opgraving Karnemelkstraat / Eindpoort  1963
Na de afbraak van het hoekpand Ginnekenstraat en de (toen nog smalle) ...
Archeologie
Opgraving Haven/Nieuweweg 2005
Tijdens een archeologische begeleiding bij de aanleg van een ...
Archeologie
Opgraving Nieuweweg vm. Satéhut 2007
Opgraving Nieuweweg 2007 1300 tot 1900
Tussen 30 mei en 15 juni 2007 werd een archeologisch onderzoek ...
Archeologie
Waarneming Nieuwe Weg / de Trapkes  2003
Tijdens funderingsonderzoek tegen de oostgevel van het gebouw ...
Archeologie
Waarneming Ginnekenstraat 2-4 riolering  1994
Bij de aansluiting van een nieuw hoofdriool op het Oude Vestriool, een...
Archeologie
Opgraving Haagdijk 1-3 1990
Tijdens de sloop van de bebouwing van Haagdijk 1-3 waarbij slechts het...
Archeologie
Opgraving Gasthuispoort 1976 en 1978
In het voorjaar van 1976 werd bij de aanleg van de bouwput voor de nie...
Archeologie
Aanleg Haagdijk en Teteringsedijk
De belangrijke oost-westroute over het grondgebied van de heer van Bre...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief