Prinsenkade, 'Prinsenkaai' (Centrum)

Gebieden
1613 tot heden
  • Schaatsen op de dichtgevroren Haven vóór de Tweede Wereldoorlog. Links de Prinsenkade. (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)  

Sinds de heropening van de Haven ligt de Prinsenkade weer aan het water. In augustus 2015 is langs de Prinsenkade een steiger aangelegd voor recreatieve scheepvaart. In juli 2014 al is langs de Nieuwe Prinsenkade een steiger aangelegd voor passanten.

Eerste steen 1613

"Volgens de Akten Magistraal heeft mijn genadige heer Filips Willem, prins van Oranje, graaf van Nassau, Buren enz. op 20 juni 1613, ’s middags tussen vier en vijf uur, op verzoek van schout, burgemeesters en schepenen en de raad van de stad, de eerste steen gelegd van de nieuwe kaai binnen deze stad, aan de westzijde van de rivier, strekkende van de Tolbrug naar de wallen toe. Zijne genade was in het gezelschap van mevrouw de prinses, zijn gemalin en met vele jonkers en juffrouwen van hun hof en van de heren gouverneur, drossaard, schout, burgemeesters en schepenen. Hij is persoonlijk op het werk geweest en hij heeft in een diepe ingraving, in het zicht van een grote menigte volk, vergezeld van de buitenburgemeester Wilhem Beens, de eerste steen gelegd". In deze steen stond gebeiteld ‘Philippus D.G. Princeps Orangia, 1613’. Daarop volgde een banket op het stadhuis. Hierna staat de aantekening dat de magistraat ‘de voirsegde caeije met gemeine toestemminge den naem van Prince-kaeije hebben gegeven’.

Prinsenkaai

De Prinsenkade is de oudste kunstmatige straatnaam in Breda en de oudste straatnaam in Breda die bedoeld is om een persoon te eren. De oorspronkelijke naam is dus Prinsenkaai. Het woord ‘kade’ is eigenlijk hypercorrect. Het oorspronkelijke woord is ‘kaai’, maar dat werd door veel mensen aangezien voor een dialectwoord omdat bijvoorbeeld ‘hei’ correct als ‘heide’ moest worden uitgesproken. ‘Kaai’ is in Vlaanderen nog steeds de algemene term. De kaaien in Antwerpen hebben dus allemaal een straatnaam die eindigt op –kaai. De naam Prinsenkaai werd ook wel afgewisseld met Nieuwe Kaai of Hooikaai, soms ook Rijke Haven. De naam Nieuwe Kaai heeft een tijdlang de oorspronkelijke naam bijna weggeduwd, maar sinds het bevolkingsregister van 1848 is de naam Prinsenkade de enige officiële naam.

Archeologisch onderzoek

In 1984 en 1992 zijn de resten van een tweetal brouwerijen opgegraven die zich kort na 1613 daar vestigden. Onder de gebouwen bevonden zich zeer lange gewelfkelders. De zware buitenmuren waren gefundeerd op eiken planken die op korte ingeslagen paaltjes rustten. De ondergrond bestond dan ook uit een dikke veenlaag.
Aan de zuidzijde van het opgravingsterrein werd tenslotte nog de overkluisde Donkvaart blootgelegd. 


Literatuur

Gerard Otten, De straten van Breda (Breda, 1988).

Ook interessant

Filips Willem  van Oranje
Filips Willem van Oranje 1554 tot 1618
Filips Willem van Oranje volgde zijn vader Willem van Oranje op als b...
Personen
Straatnamen Breda Centrum
Straatnamen Breda Centrum 1125 tot heden
Praktisch alle straatnamen in de binnenstad van Breda zijn uiteraard o...
Gebieden
Haagdijk (Centrum)
Haagdijk (Centrum) 1250 tot heden
De naam Haghedijc komt voor het eerst voor in een oorkonde in het arch...
Gebieden
Zoutstraat (Centrum)
Zoutstraat (Centrum) 1613 tot 1982
Ter plaatse ongeveer van de huidige Adriaan van Bergenstraat lag tot 1...
Gebieden
Jan van Polanenkade  (Centrum)
De huidige Jan van Polanenkade is een dwarsstraat van de Markendaalsew...
Gebieden
Nieuwe Prinsenkade (Centrum)
In 1874 werd onder andere de Nieuwe Prinsenkade door het Rijk aan de g...
Gebieden
Haven, 'Kaai' (Centrum)
Haven, 'Kaai' (Centrum) 1450 tot heden
Na de heropening van de Haven is het hier weer levendig geworden....
Gebieden
Opgraving Prinsenkade 1984 en 1992
In de zomer van 1992 werd een opgraving uitgevoerd aan de Prinsenkade....
Archeologie
De Haven gaat weer open
De wens om de in 1964 dichtgeworpen Haven weer open te maken leefde al...
Gebieden
Demping haven
In 1937 werden de plannen gemaakt voor de Noord-Zuiddoorbraak. De Mark...
Gebeurtenissen
De Nieuwstraten
De Nieuwstraten 1495 tot 1566
Na de stadsbrand van 1490 is tot aan de Beeldenstorm van 1566 in Breda...
Gebieden

Locatie

Gerelateerd nieuws

Deel dit artikel

Facebook Twitter