Speelhuislaan (Belcrum)

Gebieden
1612 tot heden
  • De Speelhuislaan in 1929, gezien vanaf de plaats van het vm. Speelhuis. Duidelijk is te zien dat het Speelhuis in een ster van dreven stond. De Belcrum is nog niet bebouwd. (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)  

De historisch-geograaf Karel Leenders zegt dat er rond Breda sprake is van een op de stad georiënteerd en intern sterk samenhangend landgoederenlandschap. Eén van de restanten daarvan is de Speelhuislaan.

Warande

Volgens de historicus Frans Gooskens legde Filips Willem (1554-1619), de oudste zoon van Willem van Oranje, vanaf 1612 ten noorden van het Kasteel een zogenaamde warande aan, een parkachtig bos waarin wilde dieren werden gehouden, met de bedoeling zijn residentie Breda een nog meer vorstelijke allure te geven. Na de dood van Filips Willem bouwde zijn broer Maurits (1567-1625) hier in 1621 het zogenaamde Speelhuis, midden in een sterrenbos, een ster van lanen.

Maliebaan

Op plattegronden van Breda uit 1625 staat de Speelhuislaan al aangegeven, onder de naam Jeu de la Palamaille of Palmage. Het maliespel is een soort balspel. De Maliebaan in Utrecht ontleent er ook zijn naam aan.

Boulevard

Het Speelhuis werd gesloopt in 1824 en de Speelhuislaan is dus het enige overblijfsel van dit complex. Met de bouw van de Belcrum werd de Speelhuislaan opgenomen in de nieuwe wijk als de centrale ontsluitingsweg, een soort boulevard van dertig meter breed, met een spoorlijntje op het midden als ontsluiting van de industrie rond de Belcrumhaven.

Landgoederenlandschap

Karel Leenders zegt dat van het Bredase landgoederenlandschap voldoende is bewaard om die structuur met zorg in de planning voor de toekomst op te nemen. De Speelhuislaan is een goed voorbeeld hoe men dat in het verleden al heeft gedaan. Karel Leenders zegt dat het landgoederenlandschap zelfs als basisthematiek genomen zou kunnen worden voor de uitbouw van de stad en de modernisering van de landelijke omgeving. Oude landgoederen kunnen vanzelfsprekend opgenomen worden in de nieuwe structuren.

Literatuur

Chr. Buiks, Noordbrabantse plaatsnamen, Teteringen (z.p., 1990).
Frans Gooskens, Het speelhuis in het Belcrumbos bij Breda, de ontwikkeling van een warandepark door de Nassaus tussen 1610 en 1621, in Jaarboek de Oranjeboom LXII (2009).
Karel A.H.W. Leenders, Het landgoederenlandschap rond Breda, in Jaarboek de Oranjeboom LII (1999).
Gerard Otten, De straten van Breda (Breda, 1988).

Ook interessant

Maurits van Oranje
Maurits van Oranje 1567 tot 1625
Maurits van Oranje was als prins van Oranje en baron van Breda de opvo...
Personen
Straatnamen Belcrum en Krochten
De buurt (wijk) Belcrum maakt onderdeel uit van de wijk (het stadsdeel...
Gebieden
Kantoorgebouw Electron
Electron 1958 tot heden
De electrotechnische fabriek Electron was ooit letterlijk en figuurlij...
Bouwwerken
Watertoren Belcrum
Watertoren Belcrum 1935 tot heden
De watertoren aan de Speelhuislaan is een van de landmarks in de Belcr...
Bouwwerken
Limonadefabriek  MOMO
Limonadefabriek MOMO 1929 tot heden
De voorganger van deze limonadefabriek was bierbottelarij De Nijverhei...
Bouwwerken
Kantoorgebouw Stokvis
Kantoorgebouw Stokvis 1947 tot heden
De Belcrumweg is nu een belangrijke en drukke weg van het centrum naar...
Bouwwerken
v.m. Nederlandsche Pettenfabriek J.P. Mol
In 1941 liet de Nederlandsche Pettenfabriek J.P. Mol NV aan de Speelhu...
Bouwwerken
De Speelhuislaan: een maliebaan  (Belcrum)
Breda was voorheen de residentiestad van de Nassaus en de Oranjes. Fil...
Gebieden
Opgraving Speelhuis Speelhuislaan 2009
Opgraving Speelhuis 2009 1620 tot 1820
Tijdens het proefsleuvenonderzoek in het voorjaar van 2009 werd onderz...
Archeologie
Via Breda
Via Breda 2008
De aanleg van de HSL naast de A16 betekende dat de snelle spoorverbind...
Gebieden
De Belcrum
De Belcrum 1924
De stad Breda had in de negentiende eeuw geen grondgebied buiten de ve...
Gebieden
Het Speelhuis
Het Speelhuis 1618 tot 1824
Midden in het Twaalfjarig Bestand (1609-1621) en dus in de periode dat...
Bouwwerken

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief