Waarneming Oude Vest riolering 1994

Archeologie
1250 tot 1900
  •  

Tijdens de aanleg van de hoofdriolering aan de zuidzijde van de Halstraat is in ca. 36 uur een aansluiting gemaakt met het 19e eeuwse Oude Vest-riool.  Dit riool is in 1862 gebouwd tegen de zuidzijde van de voormalige stadsgracht. Bij de aanleg van het riool is de stadsgracht over de gehele breedte gedempt.
BR-51y-94_1824_low.jpgBR-51y-94_topo_low.jpg
De waarneming op de huidige topografie en op het kadastraal minuutplan van 1824. Daarop ook het Oude Vestriool en de loop van de stadsmuur geprojecteerd.

Stadsmuur en kademuur

Het belang van de waarneming lag in het eventueel aansnijden van de middeleeuwse stadsmuur en een muurtoren nabij de kop van de Halstraat.  De noordelijke kademuur die op het kadastraal minuutplan van 1824 ca. 7 meter ten zuiden van de rooilijn van de Oude Vest /­ Houtmarkt lag zou eventueel ook de ligging van de stadsmuur markeren. Dit is gebaseerd op de waarnemingen aan de kop van de Waterstraat en de Molenstraat. Het 19e eeuwse riool vanuit de Halsstraat zou in elk geval deze kademuur/stadsmuur moeten doorsnijden.

Werkzaamheden

De gehele operatie werd in een dag en nacht uitgevoerd waarbij 's nachts de Houtmarkt werd doorsneden. Dit omdat het centrale busstation hiernaast gelegen was.
Aan de noordzijde van de Houtmarkt werd de kademuur tot op de fundering afgebroken. Er waren geen aanwijzingen dat de 14e eeuwse stadsmuur geen deel van deze kademuur uitmaakte. Tussen de kademuur en het Oude Vest-riool werd geen oude grachtvulling meer aangetroffen.
Ten noorden van de kademuur werd een ongestoorde bodemopbouw aangetroffen. Het dekzand was zeer laag gelegen op ca. 0,77m +NAP. Hierboven bevond zich een venige laag met houtresten, bladeren en wortels. Het maaiveldniveau bevond zich op 3.17m +NAP. Daarboven waren nog enkel zandlagen zichtbaar. Deze liepen horizontaal. Resten van een oudere aarden wal, zoal aan de kop van de Molenstraat zichtbaar werden, waren niet aanwezig. De kenmerkende schuin oplopende lagen ontbraken.

BR-51y-94_5.jpg BR-51y-94_4.jpg
De waarneming aan de noordzijde van de kademuur waarbij onderin de put de donkere veenlaag werd gezien met daarboven een aantal ophogingslagen.

Laagte (en hoogte)

In 1994 was er nog enige verbazing over de laaggelegen natuurlijke bodem op de Houtmarkt. Sindsdien hebben een aantal archeologische waarnemingen en opgravingen een laag gelegen gebied aangetoond, globaal ter hoogte van het Nonnenveld, Keizerstraat, Kerkstraat en een deel van de Houtmarkt en Oude Vest. Deze laagte moet nog tot in de 17e eeuw, dus binnen de nieuwe vesting, zichtbaar geweest zijn. Het hoogteverschil tussen de Oude Vest en de hoek St. Jansstraat/Halstraat (hoogste punt van het stadscentrum) bedraagt nu zo'n 1,5 meter. In de middeleeuwemn moet dat een kleine 4 meter geweest zijn! Zo'n hoogteverschil op korte afstand kan alleen maar ontstaan door wegstuivend en opstuivend zand. Niet duidelijk is in welke periode dat precies gebeurd is.

Ook interessant

Oude Vest (Centrum)
Oude Vest (Centrum) 1250 tot heden
De Oude Vest vormt een cirkel die rond de kleine binnenstad loopt....
Gebieden
Houtmarkt (Centrum)
Houtmarkt (Centrum) 1250 tot heden
De Houtmarkt is geen marktplein, maar een straat bij de Oude Vest....
Gebieden
Halstraat (Centrum)
Halstraat (Centrum) 1534 tot heden
Na de stadsbrand van 1490 zijn de zogenaamde nieuwstraten aangelegd....
Gebieden
Opgraving Nonnenveld / de Beeldenaar 1999
Bij het graven van de bouwput voor het woon- en kantorencomplex ...
Archeologie
Waarneming Ginnekenstraat 2-4 riolering  1994
Bij de aansluiting van een nieuw hoofdriool op het Oude Vestriool, een...
Archeologie
Waarneming Grote Markt zuid 1994
Tijdens rioolwerkzaamheden in de winter van 1994/1995 kon een lang ...
Archeologie
Bouw van stadsmuur
Bouw van stadsmuur 1330 tot 1400
Vrijwel direct nadat hertog Jan III van Brabant de stad Breda had geko...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter