Opgraving Sophiastraat 1989

Archeologie
1500 tot 1869
  • Funderingen van de buitenzijde van de Boschpoort met zicht op de Mauritsstraat, aangelegd op een deel van de vestinggracht  

In het najaar van 1989 kon de Archeologische Vereniging Breda in de Sophiastraat/Nassaustraat een reeks waarnemingen doen bij de aanleg van een nieuwe hoofdriolering. De waarnemingen vonden plaats in de omgeving van de kruisingen met resp. de Mauritsstraat, Nieuwe Boschstraat en Kennedylaan. Het belang van deze waarnemingen lag erin dat de riolering op enkele plaatsen de in 1870 afgebroken vestingwerken zou kruisen. De kaart met de ontwikkeling van de vestingwerken kunt u hier downloaden.

BR-34-89_topo.jpg BR-34-89_1870_1.jpg
De waarnemingen op de huidige topografie en op de kaart van Bogaerts uit 1863

Bastion Mansfield

Bij de eerste reeks van (vier) waarnemingen aan de noordwestzijde van de Sophiastraat werd op ca. 1.20-1.40m onder maaiveld een minimaal 15cm dikke leemlaag aangetroffen. Op de storthopen van de sleuf werden de resten van een sterk organische laag gevonden met organische resten in de vorm van compacte brokken met takjes en zaden en zoetwatermosselen. Hier was dus de bodem van de vestinggracht uitgegraven. Deze waarnemingen hebben plaatsgevonden onder het bastion Mansfield. Hiervan werden echter geen resten teruggevonden. Uit historische bronnen is bekend dat dit bastion in de late zestiende eeuw is aangelegd, uitstekend in de zestiende-eeuwse stadsgracht (zie kaart).   

BR-34-89_Boschpoort%20binnenzijde.jpg BR-34-89_Boschpoort%20buitenzijde.jpg
Binnen- en buitenzijde van de in 1870 gesloopte Boschpoort (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)

Boschpoort

Bij de waarnemingen op de kruising Sophiastraat/Mauritsstraat werden resten teruggevonden van de waldoorgang en buitenpoort van de Boschpoort uit 1682. De fundering van de tunnel zat tot ca. 1.50 m onder het maaiveld. De poort was echter tot 3 m diep gefundeerd. De tunnel had een breedte van 4.10 m. De muren hadden een dikte van ca. 2 m. Deze doorgang is over een lengte van 7 m waargenomen. Aan de oostzijde van de doorgang en buitenpoort werd een gedeelte van de teruggetrokken flank van het naastliggende bastion Bosch aangetroffen.

BR-34-89_1.jpg BR-34-89_2.jpg
Resten van de waldoorgang en buitenpoort die bij de aanleg van het nieuwe riool een fors obstakel vormden

Bastion Bosch

De laatste waarneming betrof de zuidoostelijke flank van Bastion Bosch. Een ruim 2m dikke muur met zeer zware steunberen werd overdwars in de Nassaustraat over een lengte van 6m aangetroffen. Op de kruising Sophiastraat-Nieuwe Boschstraat werd een muur met gewelfaanzet aangetroffen, vermoedelijk behorend bij een binnenmuur van bastion Bosch.

Oudere bouwsporen

Interessant was de aanwezigheid van een complexe stratigrafie en een bouwconstructie van ca. 3 x 4m aan de westzijde van de kruising. Het lijkt zeer goed mogelijk dat er bebouwing is aangetroffen aan de noordwestzijde van het verlengde van de Boschstraat vóór de aanleg van het bastion of vestinggracht.

Waarneming in 2012

In 2012 werd aansluitend op de bouwsporen aan de Boschstraat, maar nu vanuit de Nieuwe Boschstraat opnieuw vijftiende- en zestiende-eeuwse bouwsporen gevonden van huizen aan de Boschstraat. Tevens werd er een brandlaag aangetroffen. Uit historische bronnen is bekend dat deze huisjes in 1534 zijn afgebrand en dat het terrein kort daarna is opgenomen in de nieuwe vestingwerken.   

.BR-34-89_3.jpg
De schaarse sporen van de vijftiende/zestiende-eeuwse bebouwing in het verlengde van de huidige Boschstraat.

Ook interessant

Nieuwe Boschstraat (Centrum)
De Nieuwe Boschstraat werd aangelegd in 1876. In 1881 werd hij door he...
Gebieden
Korte Boschstraat (Centrum)
In 1682 werd de vesting Breda gereconstrueerd. Daarbij werden de stads...
Gebieden
De Mauritsstraat
De Mauritsstraat 1880 tot 1890
E van de eerste straten die aangelegd werd volgens het ontwerp van Van...
Gebieden
Waarneming Nieuwe Boschstraat 2012
Tijdens een archeologische begeleiding van bestratingswerkzaamheden in...
Archeologie
Opgraving Chasséparking 2000
In 2000 kon op het terrein van het huidige Chasséparking n van de blok...
Archeologie
Opgraving Boschpoort (de Koepel) 1998
Tijdens een uitgebreide verbouwing van de penitentiaire inrichting Bos...
Archeologie
Opgraving Chassépark zuidzijde 1999
In het voorjaar van 1999 werd bij de sloop van het toegangsgebouw ...
Archeologie
Opgraving Chassépark 2001
In de nazomer van 2001 kon aan de noordwestzijde van het ...
Archeologie
Opgraving Van Coothplein 1998
In het najaar van 1998 werden aan het begin van de Nieuw Ginnekenstraa...
Archeologie
Ontmanteling van de vesting
In de tweede helft van de negentiende eeuw werd de verdediging van Ned...
Gebieden
Ombouw vesting door Willem III
In 1682 werd in opdracht van stadhouder-koning Willem III de vesting B...
Gebieden

Locatie

Gerelateerd nieuws

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Downloads

Nieuwsbrief