Opgraving Tolbrugstraat 1 1984

Archeologie
Voorwerpen
1200 tot 1983
1 / 5
  • Het archeologisch onderzoek op de hoek Tolbrugstraat/Nieuwstraat in 1984  
  • 2
    Fragment van een vuurklok (dertiende/veertiend eeuw), een omgekeerde kom met wat ventilatiegaten die je over een brandend vuur zette in de haard. Zo gloeide de haard na zonder kans op brand. Al in de pottenbakkersoven gesneuveld.  
  • 2
    Vetvanger. Hiermee ving je vet op dat van het vlees aan het spit afdroop. Een braadspit stond in de haard opgesteld. Datering late dertiende/vroege veertiende eeuw.  
  • 2
    Balansweegschaaltje messing, veertiende/vijftiende eeuw  
  • 2
    Laat vijftiende-eeuwse/vroeg zestiende-eeuwse glazen beker  

Van 15 december 1983 tot 15 februari 1984 werd een onderzoek uitgevoerd op een braakliggend terreintje op de hoek van de Tolbrugstraat en de Nieuwstraat. Door middel van drie kleine werkputten kon er een oppervlakte van ca. 100 vierkante meter onderzocht worden. De resultaten van het onderzoek geven een goed beeld van de bebouwingsontwikkeling in dit stadsdeel vanaf de eerste ontginning in de twaalfde eeuw tot in de vijftiende eeuw. Begin 1985 werd er aan de straatzijde (Tolbugstraat) een vervolgonderzoekje gedaan. In 1985 werd 100 m naar het zuidwesten opnieuw archeologisch onderzoek uitgevoerd. In 1987 is op deze locatie de huidige Baronesgarage gebouwd.

BR-03-84_topo.jpg BR-03-84_1824.jpg
Opgravingsputten van 1983 en 1985 op resp. de huidige topografie en de kadastrale minuut van 1824

12e eeuwse bewoning op het veen

De onderste lagen (bijna 3 meter onder het huidige straatniveau) konden vanwege wateroverlast nauwelijks onderzocht worden. De oudste bewoningsfase werd aangetroffen op een afzettingslaag dat werd gekenmerkt door een opeenvolging van klei- en veenlagen. Op deze plaats aan de Mark wezen houten palen en resten van vlechtwerk op het bestaan van een houten gebouw en/of beschoeiing. Rond 1200 werd er op het terrein een brede sloot gegraven. Deze sloot had een gebogen verloop en omringde misschien een ovaalvormig woonterrein. De werkputten waren echter te klein om deze hypothese te kunnen toetsen.

In het midden van de dertiende eeuw werd de sloot gedempt met afval. Op de zelfde plaats kwam een houten huis te staan met in de bodem ingegraven houten staanders en een lemen vloer. Binnen in het huis werd de haardplaats teruggevonden, waaruit af te leiden valt dat de houten constructie een woonfunctie bezat. Het huis kende drie bewoningsperioden waarbij de leemvloer telkens vernieuwd werd. De afmetingen van de woning konden niet bepaald worden. Uit deze periode stammen ook enkele afvalkuiltjes en stortlagen met 14e-eeuws pottenbakkersafval. In de 15e eeuw werd dit proces met steeds weer de aanleg van een nieuwe leemvloer herhaald. Nu echter gebruikte men doorlopende bakstenen funderingen. Bij deze woning hoorde een houten tonput waaruit een aantal keramische voorwerpen geborgen werden.

BR-03-84_2.jpg BR-03-84_1.jpg12e/13e eeuwse beschoeiing (links) en zicht op de exteem natte omstandigheden waaronder gewerkt moest worden (rechts)

Vervolgonderzoek 1985

Pal aan de straatzijde werd in 1985 nog een sleuf gegraven. Daarin werd opnieuw het veenpakket zichtbaar met daarop de oudste bewoningssporen. Ook werden hier kuilen aangetroffen met verbrand leem en houtskool en misbakselscherven. Uit een jongere fase was 15e eeuwse muurwerk aanwezig. In een tonputje werd een balansweegschaaltje aangetroffen daterend uit de 14e of 15e eeuw.

BR-03-85_2.jpg BR-03-85_1.jpg
Wandprofiel met doorsnede door enkele brandkuilen (links) en het afsteken van het vlak op zoek naar goed te dateren vondsten (rechts).

Ook interessant

Tolbrugstraat (Centrum)
Tolbrugstraat (Centrum) 1275 tot heden
De Brugstraten vormen een belangrijke winkelstraat in het stadshart....
Gebieden
Opgraving Visserstraat 7 1992
Gedurende de zomer en herfst van 1992 kon aan de westzijde van de Viss...
Archeologie
Opgraving Tolbrug- straat 3-5 1985
Voorafgaand aan de bouw van een bovengrondse parkeergarage kon in het ...
Archeologie
Pottenbakkersafval
Pottenbakkersafval 1250 tot 1325
De huidige Tolbrugstraat was in de dertiende en veertiende eeuw nog ee...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief