Opgraving Kerkplein 1994

Archeologie
1400 tot 1829
1 / 5
  • Het dichtstorten van de opgravingsput na afloop van het onderzoek  
  • 3
    Benen paternosterkralen, los verzameld in een grafkuil  
  • 3
    Kistbeslag, zeventiende/achttiende eeuw  
  • 3
    Onbekend object, circa 6 cm lang, messing. Afkomstig uit een ophogingslaag op de begraafplaats.  
  • 3
    Deel van een riem met een nagelbeslag. Afkomstig van een ophogingslaag op de begraafplaats.  

In het voorjaar van 1994 heeft er op het Kerkplein een archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Herinrichting van het plein waarbij diepere ingrepen in de ondergrond zouden plaatsvinden waren de aanleiding. Vooraf was bekend dat de voormalige begraafplaats van de Grote Kerk zich daar bevond. Vanaf 1829 mocht daar niet meer begraven worden. Later zijn er nog kerkhuisjes tegen de zuidzijde van de kerk gebouwd.
Het onderzoek gaf tevens de mogelijkheid om de fundering van de kapellen te onderzoeken en te documenteren. Deze kapellen zijn in het midden van de zestiende eeuw aangelegd.

BR-25-94_topo.jpg BR-25-94_1824.jpg
De opgravingsput op de huidige topografie en op het kadastraal minuutplan 1824. Daarop nog zichtbaar de contouren van de begraafplaats en de rij kerkhuisjes met helemaal links de torenwachterswoning. In grijs het omliggende archeologische onderzoek

Knekelput

Tussen twee steunberen van bovengenoemde kapellen werd een grote knekelput aangetroffen. Niet vastgesteld kon worden of dat dit het resultaat was van een periodieke ruiming op de begraafplaats of dat het begravingen waren die geruimd moesten worden voor de bouw van de kapellen. Uit historische bronnen is bekend dat al in de vijftiende eeuw de begraafplaats vol was en dat er dus geruimd moest worden.

BR-25-94_1.jpg BR-25-94_3.jpg
Links de oude inrichting van het Kerkplein en rechts het opgegraven keldertje van de de torenwachterswoning

Torenwachterswoning

Van de in 1706 gebouwde torenwachterswoning werd alleen een keldertje aangetroffen met een vloertje van bakstenen en plavuizen. Het huis was tegen de doopkapel aangebouwd. Verdere bouwconstructies (goten en zinkputten) zijn allemaal aanzienlijk jonger.

Begravingen

In totaal zijn er ca. 92 begravingen gedocumenteerd waarvan er ca. 40 min of meer compleet waren. In het algemeen kwam de spreiding van leeftijden bij overlijden goed overeen met gemiddelden in de zeventiende en achttiende eeuw zoals deze uit ander onderzoek bekend zijn.
Op het kadastraal minuutplan is overigens duidelijk zichtbaar dat er slechts een fractie van de begraafplaats is opgegraven.

BR-25-94_2.jpg   BR-25-94_4.jpg
Links de knekelkuil zoals deze tegen de kerkmuur werd aangetroffen. Rechts onverstoorde begravingen uit de zeventiende en achttiende eeuw.

Vondsten

Naast de gebruikelijke hoeveelheid (kist-)nagels zijn er bij de begravingen enkele bijzondere vondsten gedaan, zoals een reeks benen kralen en wat kistbeslag. Een vondstenrijke ophogingslaag waardoor veel begravingen waren heen gegraven bevatte veel metaalvondsten en knikkers. 

Ook interessant

Waarneming Torenstraat riool 1994
Bij de vernieuwing van het 19e eeuwse riool onder de Torenstraat konde...
Archeologie
Waarneming Torenstraat 14 1976
In 1976 werd de Archeologische Werkgroep Breda ingeschakeld bij de von...
Archeologie
Torenstraat (Centrum)
Torenstraat (Centrum) 1100 tot heden
De Torenstraat is de straat die onder de Grote Toren langs loopt....
Gebieden
Begraven in steden verboden
Vanaf 1 januari 1829 was het verboden te begraven in de steden. Al in ...
Gebeurtenissen
Laatste uitbreiding Grote Kerk
Tussen 1510 en 1530 werd de Grote Kerk aan de oostzijde uitgebouwd met...
Bouwwerken
Bouw grote toren
Bouw grote toren 1468 tot 1509
De eerste steen voor de huidige Grote Toren werd gelegd in 1468. De ou...
Bouwwerken
Een kerk voor de kleine Jan
In 1410 werd Jan van Nassau geboren en in hetzelfde jaar gaf vader Eng...
Bouwwerken
Vroege begravingen
Vroege begravingen 1100 tot 1150
De ouderdom van een stad wordt niet uitsluitend afgelezen aan historis...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief