Opgraving Montessoristraat 2015/16

Archeologie
-250 tot 1800
  • Het onderzoeksterrein na de sloop van de bouwblokken, voorafgaand aan het onderzoek van 2016  

In de winter van 2015 en het voorjaar van 2016 hebben archeologen van resp. onderzoeksbureau Aeres en Arcadis archeologisch onderzoek uitgevoerd tussen de bouwblokken van de Fröbelstraat, Montessoristraat en de Jan Ligthartstraat. De westelijke en oostelijke proefsleuven waren zo erg verstoord dat daar geen verder onderzoek heeft plaatsgevonden. De centrale proefsleuven zijn in 2016 opgenomen in een grotere werkput.
Het grondgebied rondom het onderzoeksgebied werd tussen 1948 en 1959 bebouwd. Daarvoor lag het in de nabijheid van de hoeve Scharenburg. Het bevond zich grotendeels binnen het open akkercomplex De Heuvel. Het uiterste westelijke deel van het plangebied maakt onderdeel uit van de  akkers van Eindhoven.
Heuvel en Eindhoven vormden kleine gehuchten die in het gebied tussen Princenhage en Breda lagen. Volgens Leenders was de hoeve Scharenburg oorspronkelijk bekend als de hoeve van Eindhoven. Het was een Gageldonkse enclave die was uitgegroeid tot een grote boerderij. De naam is een verwijzing naar de naam van een vroegere bezitter Frans van Scharenborch en zou mogelijk al in 1594 in de bronnen worden genoemd.

BR-398-16_1824_low.jpgBR-398-16_topo_low.jpg
Het archeologisch onderzoek geprojecteerd op het kadastraal minuutplan van 1824 en op een actuele topografische kaart. In grijs het omliggende archeologische onderzoek

Drie vindplaatsen

Het onderzoeksterrein kan worden ingedeeld in een noordelijke, hoger gelegen zone, en een zuidelijke, lager gelegen en nattere zone. Tijdens het onderzoek zijn drie vindplaatsen aangetroffen. Alle drie de vindplaatsen betreffen nederzettingsterreinen of de periferie daarvan. De vindplaatsen dateren uit de Late IJzertijd (250-12 v.Chr.) de Volle Middeleeuwen (900-1200) en de Nieuwe Tijd (16e-18e eeuw). Overigens werden de sporen uit de verschillende perioden over en door elkaar heen aangetroffen wat de interpretatie wel bemoeilijkte.
BR-398-16_3.jpg BR-398-16_4.jpg
Fragmenten van een kommetje van handgevormd aardewerk uit de IJzertijd en van een Pingsdorf kogelpot uit de volle middeleeuwen.

Late IJzertijd

De oudste vindplaats betreft een slecht geconserveerd nederzettingsterrein in de hoger gelegen, noordelijke zone van de werkput, waarbij de watervoorziening in de zuidelijke, lager gelegen zone gelegen is. Kenmerkend is de van de overgang van het iets hoger gelegen deel van het terrein naar het lager gelegen deel van het terrein
In het hoger gelegen deel bevinden zich nederzettingssporen in de vorm van kuilen en paalkuilen. In het lager gelegen deel bevindt zich ten minste één waterput en enkele greppels, die als l onderdeel van vindplaats kunnen worden gezien.

Volle middeleeuwen

Deze vindplaats betreft een matig tot slecht geconserveerd nederzettingsterrein in de hoger gelegen, noordelijke zone van het plangebied. Zij dateert uit de volle middeleeuwen (900-1200) en is begrensd ter plaatse van de overgang van het iets hoger gelegen deel van het terrein naar het lager gelegen deel. Er konden drie structuren worden herkend in de verschillende palenclusters. Hiervan betreft er één vermoedelijk een deel van een huisplattegrond, zij het in slecht geconserveerde toestand. De overige structuren betreffen een – vermoedelijke – spieker en een palenrij, mogelijk onderdeel van een verder niet bewaarde huisplattegrond. het vondstmateriaal bestaat uit importaardewerk en regionaal vervaardigd kogelpotaardewerk. Naar het westen toe, richting Princenhage-dorp, zijn verscheidene vergelijkbare vindplaatsen bekend.

BR-398-16_1.jpg BR-398-16_sloten.jpg
De centrale werkput op de locatie van de Montessoristraat vanuit het zuiden gezien. Rechts een overzicht van de aangetroffen greppels, geprojecteerd op de kaart van 1824. In rood de greppels die terug op de kaart waren te vinden.

Nieuwe Tijd

Voor de jongste vindplaats wijzen met name de greppels en (de inhoud van) kuilen in het zuidelijke deel van plangebied op de randzone van een nederzettingsterrein, waarbij de greppels als buitenste begrenzing van het nederzettingsterrein moeten worden gezien. De aanwezigheid van bouwpuin wijst op (gedeeltelijke) steenbouw in de directe omgeving. Daarvan is een beperkte hoeveelheid bouwpuin in de tweede helft van de 17e of eerste kwart van de 18e eeuw in een puinkuil beland.

BR-398-16_2015.jpg BR-398-16_2016.jpg
Het onderzoeksterrein met en zonder bebouwing in resp 2015 en 2016. Boven, haaks op de onderzoekslocatie, de Laan van Mertersem

Ook interessant

Heuvel (gehucht)
Heuvel (gehucht) 1250 tot 1950
Heuvel was een huizengroep op de driesprong van de Postillionstraat en...
Gebieden
 Begeleiding Postillonstraat Groen-Wit terrein
In de winter van 2014 heeft er een archeologische begeleiding plaatsge...
Archeologie
Straatnamen Heuvel
Straatnamen Heuvel 1942 tot heden
De Heuvel is sinds de middeleeuwen altijd een zelfstandige buurtschap ...
Gebieden
Waarneming Haagweg 277 2007
Bij een waarneming in een bouwput op een achterterrein tussen de Haagw...
Archeologie
Heuvelstraat (Princenhage)
Aanvankelijk was de Heuvelstraat een smal en kronkelig straatje dat ee...
Gebieden

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Downloads