Hof van Hersbeek (Centrum)

Gebieden
2007 tot heden
  • De oorspronkelijke toegang tot wat nu het Hof van Hersbeek is, gefotografeerd in 1956. In de poort zat toen de lagere school Saint Antoine. Deze naam was een relict uit de negentiende eeuw, toen Frans nog de taal was van de elite. Foto: Firma Schreurs (v/  

Het Huis Hersbeek is het hofhuis Sint Janstraat 16. De voorgevel dateert van de negentiende eeuw en laat eigenlijk niet vermoeden hoe oud het pand is dat er achter verscholen gaat. Aan de achterzijde, vanuit het binnenhofje Hof van Hersbeek, zien we stenen kruiskozijnen, speklagen en steigergaten die verraden hoe oud het pand in werkelijkheid is.

Huis Hersbeek

Het perceel van het huidige Hof Hersbeek wordt al genoemd in 1417. Dit perceel omvatte toen het huidige Huis Hersbeek en het Huis Ocrum. In 1513 kwam het in handen van Hendrik van Nassau, een zoon van Jan de Bastaard van Nassau die op zijn beurt de zoon was van graaf Jan IV van Nassau en juffrouw Van Loemel. Het huis werd vernield in de grote stadsbrand van 1534. De erfgenamen verkochten in 1536 het braakliggend terrein aan Diederick Zeeszin, rentmeester van de graaf van Nassau. Tussen 27 augustus 1536 en 23 mei 1539 is het huidige Huis Hersbeek gebouwd. Op een gegeven moment is het pand door erfenis en huwelijk in handen gekomen van jonkheer Pauwel van Hersbeeck, heer van Bruinisse. Naar deze eigenaar is het huis bekend gebleven als Huis Hersbeek. De hofhuizen worden in verband gebracht met de aanwezigheid van de Nassaus in Breda vóór de Tachtigjarige Oorlog. Breda wordt tegenwoordig met kracht gepromoot als Nassaustad en aandacht voor de hofhuizen of adellijke woningen kan daarbij helpen.

‘Een verrassende plek in het hartje van de stad’

De Hof van Hersbeek is aangelegd in 2007. Architect Lucas Ruys tekende voor de nieuwe appartementen en de restauratie van het oude Huis Hersbeek. De Bredase kunstenaar Eloi Koreman ontwierp de buitenruimte, het metalen hek in de poort met daarin de woorden ‘Hof van Hersbeek’ en het kunstwerk de Regenmeter. Op 24 juli 2007 stelde het College van Burgemeester en Wethouders de straatnaam vast. De binnenhof is de oude achtertuin, de hof van het Huis Hersbeek, de Hof van Hersbeek dus. Op zaterdag 25 juli 2009 is de Hof van Hersbeek officieel geopend door wethouder Janus Oomen. ‘Een verrassende plek in het hartje van de stad’, noemde de wethouder de Hof van Hersbeek. De steeg kan in de toekomst doorgetrokken worden naar de Oude Vest.

Archeologisch onderzoek

in 2005 en 2006 heeft er na afbraak van de laat negentiende-eeuwse bebouwing archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Aan de achterzijde van huis Hersbeek werd de oorspronkelijke achtergevel teruggevonden. De ruimte binnenshuis functioneerde als kelder. maar was via een doorgang in de achtergevel op maaiveldniveau te bereiken. Een aanwijzing voor een aanzienlijk hoogteverschil tussen voor- en achterzijde van het gebouw. Een deel van het achterterrein bevatte "moesbedden", d.w.z. ondiepe sleuven die gevuld waren met wat vruchtbaardere "zwarte" grond. 


Literatuur

J.F. Corstens, Breda, Geschiedkundige bijzonderheden (Breda, 1900). Bibliotheek Stadsarchief, leeszaal. Bevat drie opstellen, onder andere over Vorstelijke bezoeken in de Franse tijd.
G. van den Eynde, A. Carmiggelt en J. Kamphuis, Het Huis Ocrum, De geschiedenis van een monumentaal pand (Breda, 1996). Bibliotheek Stadsarchief, leeszaal.
J.H. van Hooydonk, Bredase elite tussen 1350 en 1550 (Breda, 1992).
J.H. van Hooydonk, De geschiedenis van het gebied Oude Vest – Molenstraat – Sint Janstraat (Breda, 1993).
J.H. van Hooydonk, ‘Archiefgegevens over de bebouwing langs de Molenstraat en de Sint Janstraat.’ Archeologie en Bouwhistorie, Interne rapporten van de gemeente Breda, Deel 25 (Breda, 1995).
G. van de Ven, Voorname huizingen in de Sint Janstraat, Ocrum en Hersbeeck (Breda, 1946-1947).
J.M.F. IJsseling, ‘Rond een poortje aan de Oude Vest’, in Jaarboek de Oranjeboom XXIII (1970).

Ook interessant

Straatnamen Breda Centrum
Straatnamen Breda Centrum 1125 tot heden
Praktisch alle straatnamen in de binnenstad van Breda zijn uiteraard o...
Gebieden
Sint Janstraat (Centrum)
Sint Janstraat (Centrum) 1100 tot heden
De St. Janstraat (geen echte winkelstraat) heeft toch leuke winkeltjes...
Gebieden
Opgraving St. Janstraat 14-16  2006
Archeologische onderzoek achter het 16e eeuwse hofhuis Hersbeek in de ...
Archeologie
Adellijke woningen
Adellijke woningen 1350 tot heden
De komst van de Nassaus trok weer adel en andere lokale potentaatjes ...
Bouwwerken

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter