De Vijff Ringen, brouwerij van 1540 tot 1644
Tolbrugstraat 9 – Pondboek 634/635 – Kadastraal minuutplan A889
Achter het huis de Vijf Ringen aan de Tolbrugstraat is al sinds 1540 sprake van een brouwhuis. Voor de aanleg van de Nieuwstraat werd de straat vaak nog Lange Brugstraat genoemd. In 1598 is de eigenaar van dit pand ook waard.
In 1643 wordt het westelijke deel van het huis afgesplitst. Deze huizen worden later weer samengevoegd. In dat jaar koopt een smid en slotenmaker het huis de Vijf Ringen. De brouwerij wordt hierna vermoedelijk als pakhuis gebruikt. De (voormalige) brouwerij moet een aanzienlijk pand zijn geweest. Sinds 1652 kon deze worden gehuurd om hierin katholieke kerkdiensten te houden. Deze schuilkerk stond dan ook bekend als de Smidskerk. De smid stak zich in de schulden en werd uiteindelijk failliet verklaard. Het pand werd verkocht aan een Bredanaar die nadien zitting nam in de katholieke kerkenraad.
In 1709 werd de voormalige brouwerij gesloopt en verrees een nieuw gebouwde schuilkerk op dit perceel.
28-9-1540 |
Anthonis Godert Sprenckels vestigt een cijns op zijn huis, brouwhuis en erve genaamd de Vijf Ringen in de Langebrugstraat naast Jan van Meerssels erfgenamen huis en erve genaamd de Leerse oost en Peter de Bontz huis en erve west, achter aan de stadt vesten |
7-11-1562 |
Adriaen Peters van Dongen des brouwers huis en erve genaamd de Vijf Ringen |
4-8-1579 |
Verdeling van de erfenis van Adriaen Peter van Dongen tussen zijn weduwe Jehenne Andries Aerts en hun kinderen Anssem en IJde. IJde is gehuwd met Claes Merten Claes |
11-2-1595 |
Claes Merten Claes, schipper, verkoopt aan Marcus van Sevenbergen, de helft van het huis, brouwerij, achterhuis en erve genaamd de Vijff Ringen, gelegen in de Tolbrugstraat, naast Jacop Mercelissen huis en erve oost en de erfgenamen van Servaes Blerings huis en erve west, achter zuid komen aan de weg genaamd de Nieuwe Weg naast de Mark. |
17-1-1596 |
Anssem Adriaen Peters van Dongen verkoopt aan Marcus van Sevenbergen de helft van het huis, brouwerij, achterhuis en erve genaamd de Vijff Ringen, gelegen in de Tolbrugstraat, naast Jacop Mercelissen van Deurne zijn huis en erve genaamd s’Hertogenbosch oost en de erfgenamen van Sevaes Blerings huis en erve west, achter zuid komende aan de weg genaamd de Nieuwe Weg lopende naast de Mark |
21-3-1598 |
Marcus Dijrckx van Sevenbergen, waard in de Vijff Ringen |
27-5-1598 |
Marcus Dijrcx van Sevenbergen verkoopt aan Aert Henricx van Nerhum gehuwd met Marie Philips Peeters het gehele huis, brouwerij, nieuwe cameren, achterhuis en erffenisse genaamd de Vijff Ringen, gestaan in de Tolbrugstraat naast Jacop Mercelissen van Deurne huis en erve genaamd s’Hertogenbosch op de ene zijde en de erfgenamen van Servaes Blerings huis en erve op de andere zijde, achter komende aan de nieuwe weg naast de Mark. |
12-7-1606 |
Henricken Aert Henrick van Nerhum, zoon van Marie Philip Peters, verkoopt aan Jannen Geerijt Aerts de Wijse, brouwer, het gehele huis, brouwerij nu stallinge, nieuwe cameren, achterhuis en erffenisse genaamd de Vijff Ringen in de Tolbrugstraat |
21-9-1607 |
Jan Geerijt Aerts de Wijse, brouwer, verkoopt aan Niclaes Peter Claes, brouwer, het gehele huis, brouwerij, stallingen, nieuwe cameren, achterhuizen en erfenisse genaamd de Vijff Ringen, gelegen in de Tolbrugstraat |
1-4-1611 |
Niclaes Peeter Niclaes, brouwer, bezit het huis genaamd de Vijff Ringen. Hij was een zoon van Peeter Niclaes Hoevenaers, brouwer in de Gulden Cop, welk huis hij nu ook koopt |
5-5-1616 |
Niclaesen Peeter Claes, brouwer, is gehuwd met Cathelijne Anthonis Andries Paelmans. Zij was eerder gehuwd geweest met Anthonis Heuvelmans |
1-8-1635 |
Cornelie Anthonis Heuvelmans is gehuwd met Joost Jan van Lübeck, hoefsmit. Haar moeder was Cathelijn Anthonis Andries Paelmans |
29-12-1643 |
De kinderen van Joost Janssen Lubeeken verkopen aan Peeter Hendricx van Denderleeuw, smit en slootmaecker, en Anneken Henrick Strijbosch het hele huis, brouwerij, achterhuis en erve genaamd de Vijff Ringen. Er wordt afgesproken om de erfscheiding tussen dit huis en het kleine huis ten westen wat de verkopers behouden vanaf de hoek van de gevel van het kleine huis linie recht achterwaards op het midden van de pomp die van beide huizen gebruikt mag worden |
17-3-1644 |
Peeter Henricx van Denderleeuw heeft een schuld en zet als onderpand onder andere zijn huis en brouwerij de Vijff Ringen in de Tolbrugstraat naast het huis genaamd s’Hertogenbosch en zijn andere huis |
30-5-1650 |
Peeter Henricx van Denderleeuw verbindt als onderpand zijn huis, pakhuis, hof en erve genaamd de Vijff Ringen, gestaan in de Tolbrugstraat naast het huis s’Hertogenbosch van Geeraert de Wijs en zijn andere huis, achter zuidwaard komende tot aan de nieuwe weg |
1652 |
De katholieke kerkenraad,kon, dankzij de welwillende houding van het stadsbestuur en de drossaard de brouwerij achter het huis huren om hier kerkdiensten te gaan houden |
27-3-1656 |
Peeter Henricx van Denderleeuw kan zijn schulden niet meer voldoen en wordt failliet verklaard. Een curator over zijn insolvente boedel verkoopt aan Cornelis Spijckers het huis, achterhuis, brouwerij, stalling en erve genaamd de Vijff Ringen, in de Tolbrugstraat naast het huis genaamd het Blaeuw Schaep west en het huis genaamd s’Hertogenbosch oost, achter komende met een achterhuis op de oude vesten. De verkoop is inclusief het eigendom van de gang tussen dit huis en het huis het Blaeuw Schaep |
8-5-1658 |
Cornelis Spijckers verkoopt aan de eersamen Jan Cornelissen van Riethoven, brouwer, het huis, achterhuis, brouwerij, stalling en erve genaamd de Vijff Ringen, met het eigendom van de gehele gang tussen dit huis en het huis het Blaeuw Schaep, en het gebruik van de gang komende achter de brouwerij tot op de nieuwe weg off oude vesten. Deze laatste gang wordt ook gebruikt door de eigenaren van het huis het Meulentken van de efrgenamen van Jacob Wachmans en het huis van Willem Adriaenssen van Scheijndel |
15-12-1659 |
Pieter Mol, verkoopt aan den eersaemen Jan Riethove, brouwer, het huis en erve met het pleintje daarachter, van ouds het Blaeuw Schaep genaamd, gelegen in de Tolbrugstraat, oost en achter aan het huis de Vijff Ringen van de koper, west Willem van Schendel |
8-2-1664 |
Johan Cornelissen van Riethoven, brouwer in de Witte Hant |
1709 |
De voormalige brouwerij wordt afgebroken en op dezelfde plaats verschijnt een nieuw gebouw voor de schuilkerk |