Drije Ringen, brouwerij van 1628 tot 1755
Haagdijk 65 – Pondboek 1205B – Kadastraal nummer A355/A356/A357/A358
In het huis Haagdijk 65 woonde in 1618 een ouderman (de hoogste gezaghouder) van het brouwersgilde. Zijn erfgenamen verkopen het huis in 1628, waarbij er voor het eerst sprake is van een brouwerij. Het pand heet dan inmiddels de Drie Ringen. Een oudere naam was de Blauwe Leeuw. De oorsprong van deze naam kan refereren aan het Deense wapenschild, dat populair werd sinds het huwelijk van Jacobus I van Engeland met Anna van Denemarken in 1589.
Bij het pand hoorde aan de oostzijde een weg, die liep tot aan de achter het pand gelegen Gampelvaart. Deze ligging was gunstig voor de aanvoer van grondstoffen en de afvoer van producten. Bovendien was daarmee altijd voldoende water beschikbaar voor het brouwproces.
Al bij het opmaken van het pondboek in 1644 zijn het pand de Drie Ringen en het ten oosten gelegen huis ’t Haentje (Haagdijk 53) in handen van dezelfde eigenaar.
In 1709 wordt een mouterij genoemd in de archiefstukken. Een mouterij produceert mout op basis van granen, door het in water te weken waardoor het graan ontkiemt, en het daarna te drogen. Dit proces heet mouten. Mout wordt nog steeds gebruikt bij de productie van bier, jenever, whisky en een aantal voedingsmiddelen.
In 1745 koopt een brandwijnstoker het pand. De brouwerij en mouterij worden nog in de archiefstukken genoemd in 1755. Hierna worden de brouwactiviteiten gestaakt. In een vestbrief van het naastgelegen pand uit 1802 wordt nog vermeld dat hier een brouwerij was, maar dit zal vermoedelijk een achterhaalde beschrijving zijn.
Bij het opmaken van het kadaster is het complex inmiddels in 5 huizen gesplitst met achtergelegen erf en gang ertussen.
2-12-1589 |
Vermelding van een hofstad opte Haeghdijck naast de huijsinge genaamd d’Blauwe Leeuken |
26-1-1598 |
Claes Janssen van den Kieboom huijs ende erve genaamd den Blaeuwen Leeuw |
17-11-1605 |
Cornelie Niclaes Janssen van den Kieboom verkoopt aan Jan Peeter Cornelis van Buersteeds, cuijper, thuijs ende erve metten wech daarnaast en met de hof daar achteraan. De verkoopster had dit geerfd van haar moeder Josijne Peeter Jan Adriaens |
12-2-1609 |
Jan Peeter Cornelis Buersteedts heeft verkocht aan Adriaen Cornelis Martens van Rijckevorssel, timmerman, en Marie Jan Dielis Dijrven het huis en erf met de weg daarnaast en met het hof daarachter, genaamd d’Blaeuw Leeuken gestaan op de Haagdijk |
29-8-1611 |
Adriaen van Rijckevorsel heeft een cijns afgelost aan zijn kinderen die hij had op het huis eertijds Het Blaeuw Leeuken en nu De Drije Ringen genaemd |
24-12-1618 |
Adriaen van Rijckevorsel is ouderman van het brouwersgilde |
27-9-1628 |
De erfgenamen van Adriaen Cornelis van Rijckevorsel verkopen aan Jorisen Jans van Limborch, brouwer, en Jenneken Frans het huis en erf nu een brouwerij zijnde, genaamd de Drije Ringen, met de wech daarnaast en met het hof daarachter, gestaan op de Haagdijk |
18-10-1636 |
Uit het sterfhuis van Anneke Cornelis Schoenmaeckers staat een schuld open van van 8 gld 2 st. en 2 ort voor een ton bier van Cornelis Claes Boomans, brouwer in de Drie Ringen |
24-1-1653 |
De erfgenamen van Jacobmijntken, weduwe van Jan Henricx van Meteren, verkopen aan Cornelis Claessen Boomans, brouwer, een huis, hof en erf, gestaan op de Haagdijk. In 1652 is Cornelis Claes Boomans ouderman van het brouwersgilde. In 1658 wordt hij oud brouwer genoemd. |
21-6-1662 |
Adriaen Anthonissen Vereijck, brouwer in de Drije Ringen op den Hadijck, en Marietken Jorissen van Limbergh zijn vrouw |
16-11-1662 |
Adriaen Vereijck, brouwer in de Drie Ringen, laat 6 nieuw halfvaten brandmerken door Johan van Bree, beëedigd stadsbrander te Dordrecht. Dit staat in een verklaring op verzoek van de deken en oudermannen van het brouwersgilde. Hij is op 28-12-1651 in Etten getrouwd met Maria van Limborgh. |
27-9-1672 |
Een huis, brouwerij en erf van ouds genaamd de Blauwe Leeuw en nu de Drije Ringen gestaan aan de Haghdijck, toebehorend de erfgenamen van Cornelis Claes Boomans. |
15-1-1688 |
Het huijs, brouwerij en erf vanouds genaamd den Blaeuwen Leeuw en nu de Drije Ringen, gestaen op de zuidzijde van de Haagdijk, alnu toebehorende Adriaen Vereijck, koopbrouwer |
15-8-1704 |
Adriaen Vereijck, koopbrouwer, en Maria van Limborgh zijn overleden. Zij waren op hun beurt erfgenamen van Cornelis Claes Boomans en Jenneke Frans Ooms. Jenneke was de grootmoeder van Maria |
25-5-1709 |
Anthonij Vereijck, secretaris, verkoopt aan Thomas van der Horst, kleerkoper, en Clara Janssen van Reijmenam een huis, brouwerij, mouterij, plein, stalling, hof en erf genaamd de Drije Ringen, gestaan op de zuidzijde van de Haagdijk. De koop is inclusief het huis en erf genaamd ’t Haentjen daar oostwaards naast en de roerende en onroerende gereedschappen van de brouwerij en mouterij. Het pand wordt begrenst aan de oostzijde door het huis en erf van Alegonda Rams, achter zuidwaards komende aan een gemene borrieweg en met deze weg en het hof achter het huis en brouwerij genaamd de Ringen op de rivier genaamd de Gampelvaert, westwaards het huis, achterhuis en erf genaamd de Ploegh van Michiel Martini en Anthonetta Ruijssenaers |
13-1-1710 |
Thomas van der Horst, kleerkoper, en Clara van Rijmenam verkopen aan Adriaen van Hoochstaeten en Pitronella Heeren een huis, brouwerij, mouterij, plein, stalling, hof en erf genaamd de Drie Ringen, gestaan op de zuidzijde van de Haagdijk. Bij de koop is inbegrepen het huis en erf genaamd ’t Haentien daar oostwaards naast gestaan en verder de roerende en onroerende gereedschappen behorend tot de brouwerij en mouterij. Het geheel grenst oostwaards aan hjet huis en erf van Allegonda Rams, achter zuidwaards met de gemene borrieweg en het hof achter het huis en brouwerij de Ringen op de rivier genaamd de Gampelvaert, westwaards het huis, achterhuis en erf genaamd de Ploegh van Michiel Martinii en Anthonetta Ruijssenaers |
26-2-1745 |
Antonetta van Meer, erfgename van man Adriaen van Hooghstraten, verkoopt aan Johannes Servaes, brandewijnstoker, een huis, brouwerij, mouterij, plein, logie, hof en erf genaamd de Drie Ringen, gestaan op de zuidzijde van de Haagdijk. Bij de koop is inbegrepen het huis en erf genaamd ’t Haentjen daar oostwaards naast gestaan en tevens alle roerende en onroerende gereedschappen van de brouwerij en mouterij. Oostwaards grenst het geheel aan het huis en erf van Johanna van den Elsacker, achter zuidwaards met een gemene borrieweg en met deze borrieweg en het hof achter het huis en brouwerij genaamd de Ringen op de rivier genaamd de Gampelvaert, westwaards het huis, achterhuis en erf genaamd de Ploegh van Antonetta Ruijssenaers erfgenamen Adriaen van Hooghstraten had dit geerfd van zijn eerste vrouw Petronella Adriaen Heeren |
4-1-1755 |
Johannes Servaesse, brandewijnstoker en erfgenaam van zijn vrouw Dingena Bauwens verkoopt aan Cornelis Jamez, meester loodgieter, huis, brouwerij, mouterij, plein hof en erf genaamd de Drie Ringen, gestaan op de zuidzijde van de Haagdijk. De koop is inlcusief het huis en erf genaamd het Haentjen daar oostwaards naast en alle gereedschappen van de brouwerij en mouterij. Het geheel grenst in het oosten aan het huis en erf van Johannes van den Elsacker, achter zuidwaards aan een gemene borrieweg en met deze weg en het hof achter het huis en brouwerij genaamd de Ringen aan de rivier genaamd de Gampelvaert, westwaards aan het huis, achterhuis en erf genaamd de Ploeg van Antonetta Ruijssemans |
5-12-1770 |
De erfgenamen van Tresia van Rosmalen, weduwe van Cornelis Jamez, verkopen aan Hendrick van Beeck, meester schoenmaker,een huis, achterhuis, plein, logie, hof en erf genaamd de Drie Ringen, gestaan op de zuidzijde van de Haagdijk, inclusief het huis het Haantie daar oostwaards naast gelegen, achter komende aan een gemene borrieweg en met deze borrieweg en hof achter het huis de 3 Ringen op de rivier genaamd de Gampelvaart, west het huis, achterhuis en erf genaamd de Ploeg van Gerrit van Ham |