17 mei 2019

Goed gegokt?

Tijdens archeologisch onderzoek is het vaak lonend om de grond, afkomstig uit archeologische sporen, te zeven. Na het zeven wordt het achtergebleven materiaal gedroogd en gesorteerd op materiaalsoort. Dat levert vaak verrassende resultaten op.....maar dan in miniatuur. Wat zouden bijvoorbeeld de afmetingen zijn van deze twee uit been gesneden dobbelstenen?

dobbelsteentjes.jpg
Twee uit been gesneden dobbelsteentjes. De een heeft het bekende punt-cirkel patroon. De ander heeft uitgeboorde gaatjes.

KMA terrein

Zeefresten uit een 16de eeuwse opvulling van een insteekhaventje op het terrein van het kasteel van Breda leverde veel klein botmateriaal op afkomstig van vissen, vogels en kleine zoogdieren. De resten van maaltijden, misschien uit de periode dat de naastgelegen Rekenkamer als woonhuis functioneerde.  
Ook werden er twee uit been gesneden dobbelsteentjes gevonden maar dan zo klein dat je dit soort vondsten alleen kan vinden met het zeven van de uitgegraven grond.

Geschiedenis

De dobbelsteen werd hier door de Romeinen geïntroduceerd. In de middeleeuwen was het dobbelspel zeer populair. Daarna wordt het verdrongen door kaartspelen en loterijspellen.
Pas in de achttiende eeuw werden dobbelstenen écht symmetrisch. Uit onderzoek van antropologen bleek toen dat dobbelstenen voor die tijd duidelijk zichtbare onregelmatigheden hadden. De makers hadden niet eens geprobeerd om een symmetrische kubus te maken. Wetenschappers denken dat  men toen er van uitging  dat de uitkomst van een dobbelsteenworp bepaald werd door de ‘voorzienigheid’ of het ‘noodlot’.
Dobbelstenen kregen in de loop van de tijd  wel een vast patroon. Doordat de tegenoverliggende getallen steeds 7 opleveren worden ze eenvoudiger controleerbaar.

dobbelsteentjes 2.jpg
De dobbelsteentjes hebben een doorsnede van ca. 6 mm. Opvallend genoeg worden ze regelmatig in deze afmetingen gevonden. Of dat iets met de aard van het dobbelspel te maken had is onduidelijk.
(bron: https://www.nrc.nl/nieuws/2018/02/01/eerlijke-dobbelsteen-komt-laat-in-de-geschiedenis-a1590651 )

Deel dit bericht

Nieuwsbrief