23 januari 2020

Archeologische begeleiding aanleg warmtenetwerk

Voor de aanleg van een warmtenetwerk in Breda zijn vorige week de graafwerkzaamheden gestart. Het eerste deel van het tracé wordt aangelegd in de Leuvenaarstraat, net binnen de singel van Breda. De graafwerkzaamheden worden archeologische begeleid door de gemeente Breda, aangezien er de komende maanden op een aantal archeologisch zeer interessante plaatsen gegraven zal worden.

Rondom de singels van Breda verwachten we meerdere keren restanten van de vestingwerken aan te snijden. Dit bleek bij de eerste dag van graafwerkzaamheden al het geval te zijn. Aan de singelkant van de Leuvenaarstraat werd circa één meter onder het straatniveau de dichtgegooide gracht van de laatste vestingfase vrijgelegd (Afb. 1 en 2).

BR-580-20_0025.jpg
Afb. 1 Foto van de graafwerkzaamheden die begeleid worden. Op de achtergrond een van de bodemprofielen.

Vanaf 1531 werden de eerste vestingwerken rondom Breda aangelegd, in opdracht van Hendrik III van Nassau. Deze verdedigingswerken werden in de eeuwen daarna steeds verder uitgebreid en veranderd. Ze bestonden uit grachten, opgeworpen wallen en soms ook dik muurwerk. Op basis van historische kaarten, aangevuld met archeologisch onderzoek, weten we tegenwoordig vrij goed waar we resten van de vestingwerken kunnen verwachten.

Dat deze verwachting inderdaad aardig klopt, bleek in de Leuvenaarstraat; vanaf 1591 lag deze locatie binnen de vestingwerken en tijdens de graafwerkzaamheden werden direct resten van één of meerdere gedempte grachten en een oud wallichaam gevonden. 
In het vlak en in het bodemprofiel (zie Afb. 2) is de gedempte gracht gedocumenteerd behorend bij de vestingwerken zoals deze tussen 1682 en 1869 rond de stad lag (Afb. 3). Tussen 1869 en 1881 werden de vestingwerken van Breda compleet gesloopt. Wallen werden in grachten geschoven en muurwerk werd geslecht. Op een dieper niveau vinden we hiervan toch nog regelmatig resten terug tijdens archeologisch onderzoek.  

BR-580-20_0022 met lijnen.jpg
Afb. 2 Bodemprofiel aan de Leuvenaarstraat met daarin de gedempte gracht zichtbaar (tussen de rode lijnen).

vestingkaart1682.jpg
Afb. 3 Locatie van de graafwerkzaamheden (binnen de rode cirkel) geprojecteerd op de verwachte ligging van de vestingwerken.


Het tracé van het warmtenetwerk zal grofweg tussen de Middellaan en de Lunetstraat ter hoogte van het Rat Verlegh stadion worden aangelegd. Hiervoor zal de komende maanden op een aantal archeologisch zeer interessante plaatsen gegraven worden. Alle graafwerkzaamheden worden archeologisch begeleid en de resultaten zullen uiteindelijk op Erfgoedweb gepubliceerd worden. 

Voor de kaarten van de verschillende fasen vestingwerken, zie bij de downloads 'Erfgoedkaarten, cultuurhistorie'.

Deel dit bericht

Nieuwsbrief