Ridderstraat (Centrum)

Gebieden
1100 tot heden
  • De Ridderstraat tijdens het eeuwfeest van de KMA in 1928. Foto: B. de Jong. (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)  

De Ridderstraat is een belangrijke winkelstraat in het hart van Breda. De Ginnekenstraat, Eindstraat, Karrestraat Torenstraat en Vismarktstraat moeten dateren uit de twaalfde eeuw. Men veronderstelt algemeen dat deze straten onderdeel uitmaakten van de prestedelijke nederzetting als ontsluitingsroute vanuit het zuiden. Hiervan takte een tweede weg af, veronderstelt men, de route Ridderstraat – Sint Janstraat – Veemarktstraat. Deze straten vormen dus de oudste generatie straten in het centrum.

Zandstraat

Een oudere naam voor de Ridderstraat en de Sint Janstraat samen is de Zandstraat, voor het eerst vermeld als Zandstraete in 1364 en 1389. Deze naam slaat waarschijnlijk niet op een onverharde straat, maar op een straat die langs een gebied het Zand loopt. Dit klopt in ieder geval wel met de hooggelegen ligging van de Grote Markt. Hupperetz veronderstelt dat de Zandstraat een niet meer bestaande straat was die evenwijdig aan de Ridderstraat – Sint Janstraat van de Eindstraat naar de Molenstraat liep, een mening die niet door iedereen gedeeld wordt.

Ridderstraat

De naam Ridderstrate wordt pas voor het eerste vermeld in een oorkonde uit 1446. De straat ontleent zijn naam aan de ridders van Sint Jan. De nu verdwenen Sint Janskapel stond op de hoek van de Sint Janstraat en de later aangelegde Halstraat. Wanneer de kapel gebouwd was, is niet bekend. Hij is in ieder geval vernieuwd in 1424. Bij de kapel hoorde een hofstad, een gebouwencomplex, van de ridders van Sint Jan. Ook de Sint Janstraat is naar hen genoemd.

Ridders van Sint Jan

De orde vond zijn oorsprong in een hospitaal in Jeruzalem dat gewijd was aan Johannes de Doper. Het hospitaal werd gebouwd in 1023 voor de vele pelgrims die naar Jeruzalem trokken. Het werd in eerste instantie geleid door Benedictijnen. In 1113 maakten de hospitaalbroeders zich los van de Benedictijnen en verenigden zich in een eigen orde. De doelstellingen van de nieuwe orde waren het beschermen en verplegen van pelgrims.

Door de oprukkende Turken en de val van de door de Kruisvaarders gestichte landen zag de orde zich enkele keren genoodzaakt te verhuizen, achtereenvolgens naar Akko in 1191, naar Cyprus in 1291 en ten slotte in 1309 naar Rhodos. Uiteindelijk ging in 1522 ook Rhodos verloren. In 1530 droeg keizer Karel V het eiland Malta over aan de ridderorde. Hiervan stamt de naam Maltezer Ridders.

Literatuur

Wim Hupperetz, Het geheugen van een straat, Achthonderd jaar wonen in de Visserstraat te Breda (Utrecht, 2004).
H.Ch.G. baron van Lawick, ‘Enige verzamelde gegevens omtrent de Commanderij ter Braeke van de Orde der Ridders van Sint Jan in N. Brabant’, in Jaarboek de Oranjeboom II (1949).
Gerard Otten, De straten van Breda (Breda, 1988).

Ook interessant

Straatnamen Breda Centrum
Straatnamen Breda Centrum 1125 tot heden
Praktisch alle straatnamen in de binnenstad van Breda zijn uiteraard o...
Gebieden
Sint Janstraat (Centrum)
Sint Janstraat (Centrum) 1100 tot heden
De St. Janstraat (geen echte winkelstraat) heeft toch leuke winkeltjes...
Gebieden
Halstraat (Centrum)
Halstraat (Centrum) 1534 tot heden
Na de stadsbrand van 1490 zijn de zogenaamde nieuwstraten aangelegd....
Gebieden
Eindstraat (Centrum)
Eindstraat (Centrum) 1100 tot heden
De Eindstraat is een belangrijke winkelstraat in het hart van Breda....
Gebieden
Karrestraat (Centrum)
Karrestraat (Centrum) 1100 tot heden
De Karrestraat is een belangrijke winkelstraat in het hart van Breda....
Gebieden
Grote Markt (Centrum)
Grote Markt (Centrum) 1275 tot heden
De Grote Markt is het middelpunt van Breda....
Gebieden
Waarneming Halstraat riolering 1994
Tijdens de vervanging van de hoofdriolering in het najaar van 1994...
Archeologie
Opgraving Ridderstraat 7 1991
Tijdens de verbouwing van Ridderstraat 7-9 kon in het voorjaar van 199...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter