Opgraving Menno v. Coehoornstraat 2005

Archeologie
1682 tot 1869
1 / 2
  • De 17e eeuwse walmuur in de hoek van de bouwput  
  • 7
     

In mei 2005 kwam bij de gemeente de melding binnen van de projectontwikkelaar, dat bij de sloop van het oude klooster aan de Menno van Coehoornstraat muren waren gevonden. Na inspectie in het veld werd duidelijk dat we hier te maken hadden met goed geconserveerde en zeer diep gefundeerde muren, tot soms wel 7 meter onder het maaiveld, die hoorden bij de zeventiende/achttiende-eeuwse vestingwerken rondom Breda. Op basis van de Monumentenwet 1988 werd besloten nader archeologisch onderzoek te verrichten na de sloop van het gehele klooster en voor de start van de bouw van het appartementencomplex "Heren van Breda".

BR-108-05_topo._lowjpg.jpg BR-108-05_1824_low.jpg
Ligging van werkputten op de huidige topografie  en op de combikaart met het kadastraal minuutplan 1824 en de vestingkaart

Contragarde "Hollandse Gard"

Bij deze opgraving werden restanten van de contregarde "Hollandsche garde" blootgelegd, aangelegd rond 1682 tijdens de inval van de Fransen. Contregarden zijn vestingwerken die vóór bastions of ravelijnen gelegd worden om te beletten dat er bressen van korte afstand in de bastions of ravelijnen geschoten konden worden. Deze werken hadden een walgang, waarop geschut geplaatst kan worden. Deze contragarde lag vóór het bastion Mansfield.

BR-108-05_2.jpg  BR-108-05_7.jpg
Links de bekledingsmuur van de contragarde met op de achtergrond Delpratsingel en rechts de blootgelegde fundering. De meetstokken zijn 2 meter lang.

De aangetroffen vestingwerken bestaan hier uit een van zuidwest naar noordoost lopende wal met bekledingsmuur, een onbekende verdedigingsmuur en een daartussen gelegen gracht. De muur die niet op oude vestingkaarten staat aangegeven zou misschien toch nog een onderdeel van dit contragarde geweest kunnen zijn (zie afbeelding bovenaan). Minder waarschijnlijk is dat deze muur (zonder steunberen) een deel vormde van het latere ravelijn Coehoorn. Onderdelen van de vesting werden aan de achter-/stadszijde bijna nooit van zulk muurwerk voorzien.

BR-108-05_4.jpgBR-108-05_6.jpg
Links de blootgelegde muur die niet op vestingkaarten kan worden getraceerd en rechts een doorsnede

Franciscanessen

Midden in de werkput werden ook sporen van een negentiende-eeuwse waterput en de funderingen van het negentiende-eeuwse klooster en kapel van de Franciscanessen in kaart gebracht. Dit klooster werd gebouwd nadat de vesting was ontmanteld.

Opnieuw vondst "Hollandse Gard"

In november kwam weer een melding binnen over gevonden muurresten, nu van de overzijde aan dezelfde Menno van Coehoornstraat, waar eveneens een gebouw gesloopt werd. Na inspectie in het veld werd duidelijk dat de vestingmuur van de overzijde hier nog enkele tientallen meters doorliep, waarbij heel duidelijk de steunberen die oorspronkelijk in de wal verankerd zaten, zichtbaar waren.


BR-108-05_8.jpg BR-108-81_1.jpg
De bekledingsmuur met steunberen die aan de andere zijde van de Menno van Coehoornstraat werd aangetroffen in 2006 en maar al in 1981, door een amateur-archeoloog  opgemerkt

De plattegronden met de reconstructietekeningen van de vesting Breda in de hierboven genoemde periode kunt u hier (1682) en hier (1869) downloaden.

Ook interessant

Opgraving vm. Driehoefijzerterrein 2008
Bij archeologisch onderzoek in het voorjaar van 2008 op het Driehoefij...
Archeologie
Ontmanteling van de vesting
In de tweede helft van de negentiende eeuw werd de verdediging van Ned...
Gebieden
Zuiderfrontier van Menno van Coehoorn
In 1701 werd naar ontwerp van de ingenieurgeneraal van de Dienst der F...
Gebieden
Ombouw vesting door Willem III
In 1682 werd in opdracht van stadhouder-koning Willem III de vesting B...
Gebieden

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Downloads

Nieuwsbrief