Opgraving Molenstraat / Oude Vest 1983

Archeologie
-700 tot 1980
1 / 27
  • Overzichtsfoto van de opgraving met op de achtergrond de Kloosterkazerne  
  • 2
    Een toepasselijke vondst in de Molenstraat: de ligger van een handmolensteen. Datering: late middeleeuwen?  
  • 2
    Een bronzen kopje uit de Romeinse Tijd. Vermoedelijk als versiering onderaan het oor van een bronzen kan  
  • 2
    Een combinatie van een spithouder en een lekbak uitgevoerd in roodbakkend aardewerk. Datering laat 15e - vroeg 16e eeuw  
  • 2
    Een bordje met een haan en eenvoudige geometrische motieven, uitgevoerd in roodbakkend slibversierd aardewerk. Datering tweede helft 16e eeuw.  
  • 2
    Steengoed kannetje met fraai (huis-)wapen uit Raeren (Duitsland) tweede helft 16e eeuw  
  • 2
    Detailopname van het (onbekende) wapen. Vermoedelijk staat er in de rand nog een jaartal  
  • 2
    Grote kom, vervaardigd in het Weser gebied (Noord Duitsland) te dateren tussen 1575 en 1625  
  • 2
    Kelk van een zogenaamde diabolo-beker, versierd met blauwe zigzag banden en witte draden. Datering eerste helft 16e eeuw  
  • 2
    Vlechtwerkbeker met opgelegd duivelskopje. Datering tweede helft 16e eeuw  
  • 2
    Detailopname van het duivelskopje  
  • 2
    Voetbeker, versierd met een twaalftal ribben, terug te vinden op schilderijen van Pieter Aertsen en Pieter Breughel. Datering eerste helft 16e eeuw  
  • 2
    "Vetro a fili" of filigrain beker versierd met opgelegde rozetjes. Datering tweede helft 16e eeuw  
  • 2
    Strijkglas. Met zo’n bol konden stoffen worden glad gestreken, geplet of gepolijst zonder dat de bol verwarmd werd. Datering tweede helft 16e eeuw  
  • 3
    Een toepasselijke vondst in de Molenstraat: de ligger van een handmolensteen. Datering: late middeleeuwen?  
  • 3
    Een bronzen kopje uit de Romeinse Tijd. Vermoedelijk als versiering onderaan het oor van een bronzen kan  
  • 3
    Een combinatie van een spithouder en een lekbak uitgevoerd in roodbakkend aardewerk. Datering laat 15e - vroeg 16e eeuw  
  • 3
    Een bordje met een haan en eenvoudige geometrische motieven, uitgevoerd in roodbakkend slibversierd aardewerk. Datering tweede helft 16e eeuw.  
  • 3
    Steengoed kannetje met fraai (huis-)wapen uit Raren (Duitsland) tweede helft 16e eeuw  
  • 3
    Detailopname van het (onbekende) wapen. Vermoedelijk staat er in de rand nog een jaartal  
  • 3
    Grote kom, vervaardigd in het Weser gebied (Noord Duitsland) te dateren tussen 1575 en 1625  
  • 3
    Kelk van een zogenaamde diabolo-beker, versierd met blauwe zigzag banden en witte draden. Datering eerste helft 16e eeuw  
  • 3
    Vlechtwerkbeker met opgelegd duivelskopje. Datering tweede helft 16e eeuw  
  • 3
    Detailopname van het duivelskopje  
  • 3
    Voetbeker, versierd m  
  • 3
     
  • 3
     

In de zomer van 1983 kon als vervolg op eerder onderzoek een braakliggend terrein aan de Oude Vest onderzocht worden. In 1982 had er ten noordoosten en ten noorden al een tweetal onderzoeken plaatsgevonden. Het doel was om na te gaan hoe de laatmiddeleeuwse bewoning aan de rand van de toenmalige stad zich had ontwikkeld. 

BR-01-83_topo.jpgBR-01-83_1824.jpg
Ligging van de werkput op  de huidige topografie en het kadastraal minuutplan 1824. In grijs de aansluitende of omliggende opgravingen 

De oudste sporen op het terrein in de vorm van eergetouwkrassen stamden uit de ijzertijd. Deze sporen waren zichtbaar in de top van een goed ontwikkelde humuspodzol.

Stadswal en molenberg

Het bovenliggende esdek bevatte wat vondsten uit de 12de en 13de eeuw. Aan de zuidzijde van het opgravingsvlak werden de resten van een aarden wal waargenomen met aan de stadszijde een greppel met paalsporen. Het terrein achter de stadswal werd geleidelijk opgehoogd en hierboven werd, deels tegen de wal, een kunstmatige molenberg opgeworpen, die onderaan verstevigd werd met twee plaggenmuurtjes.

BR-01-83_3.jpg BR-01-83_1.jpg Schuinlopende zandlagen in de wal, rechts een ontwateringsslootje De dubbele plaggenmuur aan de onderzijde van de molenberg

Bouw stadsmuur

De bouw van de stadsmuur in de tweede kwart van de 14de eeuw betekende het einde van de Molenberg. Of de aarden wal bij de bouw van de stadsmuur geheel werd weggegraven, is maar de vraag, gezien de hoogte waarin de top van de stadswal nog in het profiel zichtbaar was. Een zelfde constructie leek bij de stadsmuur bij de Gasthuispoort aanwezig te zijn; De stadsmuur die gebouwd is in de flank van de oudere aarden wal.
In het midden van de 14de eeuw, dus niet lang na de bouw van de stadsmuur, werd het eerste stenen huis gebouwd aan de rooilijn van de toen ontstane Molenstraat.
 

Sloop stadsmuur

Na de sloop van de stadsmuur verscheen er aan de Oude Vest een groot langgerekt gebouw wat als de stadstimmerfabriek kan worden geentificeerd. Dit complex moet een totale lengte van 75 meter hebben gehad. De oritatie van dit gebouw was iets meer naar het westen toe en week duidelijk af van de omliggende bebouwing. Vermoedelijk had dat te maken met een gewijzigde infrastructuur door de aanleg van de "Nieuwe Weg" (alle straten die op de plaats van de stadmuur verschenen werden op een dergelijke manier aangeduid) op de plaats van de stadsmuur. Van de jongste bebouwing aan de Oude Vest leek relatief weinig bewaard te zijn. Het betrof enkele kelders en een enkele muur haaks op de Oude Vest

Kleine Molenstraat

Aan de noordzijde van het onderzoeksgebied werd een drietal huisje opgegraven, die aan de zuidzijde van de Kleine Molenstraat lagen. In de opgravingscampagne van 1982 werden de overige huisjes aan de noord- en zuidzijde reeds opgegraven.

BR-01-83_2.jpg BR-01-83_6b.jpg
Zicht op de funderingen van kleine huisjes aan de Kleine Molenstraat  met betonnen (!) beerputten in en langs de Kleine Molenstraat

Glasvondsten

Een beerput achter één van de huizen aan het begin van de Molenstraat leverde een opmerkelijke hoeveelheid 16e eeuwse drinkglazen op. Niet alleen de ouderdom maar ook de kwaliteit van het glas was opvallend. Een aantal glazen zijn afgebeeld in de gallery boven aan de pagina

Ook interessant

Berkemeier, circa 1550
Berkemeier, circa 1550 1540 tot 1580
Dit kleine drinkglas is afkomstig uit een beerput die door archeologen...
Voorwerpen
Molenstraat (Centrum)
Molenstraat (Centrum) 1275 tot heden
De Molenstraat is de smalle straat naar de Nieuwe Veste....
Gebieden
Oude Vest (Centrum)
Oude Vest (Centrum) 1250 tot heden
De Oude Vest vormt een cirkel die rond de kleine binnenstad loopt....
Gebieden
Opgraving Molenstraat 1991
Vanaf de zomer tot midden december 1991 vond er grootschalig archeolog...
Archeologie
Opgraving Molenstraat 16-20 1988
Tijdens een kleinschalige opgraving heeft de Archeologische Vereniging...
Archeologie
Voorwerpen
Opgraving Molenstraat 1985
In de zomer van 1985 had de Archeologische Vereniging Breda de mogelij...
Archeologie
Opgraving Oude Vest 2003
Opgraving Oude Vest 2003 1350 tot 1828
Tijdens een proefsleuvenonderzoek in de zomer van 2003 kon op het voor...
Archeologie
Opgraving Kleine Molenstraat 1982
Tijdens archeologisch vervolgonderzoek aan de zuidzijde van een braakl...
Archeologie
Woonbuurt aan de Molenstraat
Zelden kon in Breda op zo'n grootschalige manier stedelijke archeologi...
Archeologie
Een Romein in de binnenstad
Onder grote delen van de Bredase binnenstad ligt een aanzienlijk ouder...
Voorwerpen
Oudste stadsverdediging
Oudste stadsverdediging 1250 tot 1300
In de tweede helft van de dertiende eeuw werd Breda omringd met een aa...
Gebieden
Archeologie

Locatie

Gerelateerd nieuws

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief