Nieuweweg (Centrum)

Gebieden
1550 tot heden
  • De Nieuweweg rond 1935-1940 met op de achtergrond de Machinefabriek Breda op het Backer en Rueb-eiland en rechts de rivier de Mark. Foto: A. Daams, Firma Schreurs (v/h firma Stutz). (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)  

Sinds de heraanleg van de rivier de Mark in de binnenstad loopt de Nieuweweg weer langs het water van de Tolbrugstraat naar de Waterstraat. Bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 10 mei 2005 is besloten de oorspronkelijke naam weer te herstellen. Het is een van de mooiste fietspaden van Breda. Zie ook onder Haven.

Nieuwstraten

In de tweede helft van de dertiende eeuw werd rond de stad een aarden wal aangelegd als eerste omwalling. In de veertiende eeuw werd vóór of op deze wal een stenen muur gebouwd. In 1536 en daarna werden deze muren afgebroken en de achterliggende aarden wal afgegraven.

Na de stadsbrand van 1490 tot aan de Beeldenstorm van 1566 is in Breda een groot aantal nieuwe straten aangelegd, de zogenaamde nieuwstraten. In de stadsrekening van 1555 werd al opgemerkt dat de erven die langs de oude vesten of wallen lagen door verschillende mensen werden gebruikt en zelfs met huizen betimmerd zonder toestemming van de stad. Pas in 1561 kwam het tot een akkoord. De ‘erven daar de stads oude wallen eensdeels te liggen plagen’ werden opgemeten door meester Peter de Landmeter en verkocht. De ondergrond van de afgegraven wal werd gedeeltelijk gebruikt voor de aanleg van nieuwe straten. Zo ontstonden de huidige Vlaszak, Oude Vest, Houtmarkt, Karnemelkstraat en Nieuweweg. De breedte van deze straten was meestal twee roeden, dat is ruim tien meter.

Nieuwe Markstraat

In 1559 constateerde het stadsbestuur dat de erven tussen de Waterpoort en de Tolbrug door verschillende personen ingenomen waren en dat er zelfs gebouwen verrezen zonder toestemming van de stad. Een gedeelte van de oude stadsmuur was blijkbaar nog aanwezig. Het bestuur besloot de restanten alsnog af te breken en hier een straat aan te leggen. De eigenaren aan de Nieuwstraat gingen in 1561 in beroep bij de Raad van Brabant in Brussel, maar de Nieuwe Markstraat, de huidige Nieuweweg, is uiteindelijk toch aangelegd in 1566. In de stadsrekening van 1572 wordt de nieuwe weg voor het eerst Nyeuwer Marckstrate genoemd. In de akten magistraal van 1621 heet hij voor het eerst de Nyeuwen Wech. In de zomer van 2004 werd tijdens archeologisch onderzoek de resten teruggevonden van de veertiende-eeuwse stadsmuur en de negentiende-eeuwse kademuur van de Nieuweweg.

Archeologie

Bij de herinrichting van de Markendaalseweg en de Nieuweweg (de Nieuwe Mark) heeft er op een groot aantal plaatsen archeologisch onderzoek waargenomen. Daarbij zijn grote delen van de stadsmuur en de achterliggende terreinen gedocumenteerd.

Literatuur

Walter van de Calseyde, Havenboek, Over het ontstaan van Breda en de terugkeer van zijn bron (Breda, 2007).
Hans de Kievith en Gerard Otten, ‘”De stads oude wallen”, Archeologisch onderzoek en archiefonderzoek naar de middeleeuwse stadsverdediging vullen elkaar aan’, in ErfgoedBrief Breda nummer 14, voorjaar 2010 en nummer 17, zomer 2011.
Gerard Otten, De straten van Breda (Breda, 1988).

Ook interessant

Straatnamen Breda Centrum
Straatnamen Breda Centrum 1125 tot heden
Praktisch alle straatnamen in de binnenstad van Breda zijn uiteraard o...
Gebieden
Haven, 'Kaai' (Centrum)
Haven, 'Kaai' (Centrum) 1450 tot heden
Na de heropening van de Haven is het hier weer levendig geworden....
Gebieden
Tolbrugstraat (Centrum)
Tolbrugstraat (Centrum) 1275 tot heden
De Brugstraten vormen een belangrijke winkelstraat in het stadshart....
Gebieden
Opgraving Haven/Nieuweweg 2005
Tijdens een archeologische begeleiding bij de aanleg van een ...
Archeologie
Opgraving Nieuwstraat / Mosselkreek 2003
In het voorjaar van 2003 werd er op het terrein van het voormalig ...
Archeologie
Waarneming Nieuweweg  1999
Tijdens het aanleggen van een bouwput tussen de Tolbrugstraat en ...
Archeologie
Opgraving Nieuweweg vm. Satéhut 2007
Opgraving Nieuweweg 2007 1300 tot 1900
Tussen 30 mei en 15 juni 2007 werd een archeologisch onderzoek ...
Archeologie
Waarneming Nieuwe Weg / de Trapkes  2003
Tijdens funderingsonderzoek tegen de oostgevel van het gebouw ...
Archeologie
Opgraving Markendaalseweg / Carré Markenhage 2005
Bij noodonderzoek in de bouwput van het appartementencomplex...
Archeologie
Opgraving Markendaalseweg  2004-05
Tijdens een archeologische begeleiding aan de Markendaalseweg zijn ...
Archeologie
Opgraving Markendaalseweg / Marquant 2004
In de zomer van 2004 heeft onderzoeksbureau BAAC in de westelijke hoek...
Archeologie
Opgraving Markendaalseweg / Florijncollege  2000
In de maanden januari en februari 2000 werd archeologisch onderzoek ...
Archeologie
Machinefabriek Breda, voorheen Backer en Rueb
De Machinefabriek Breda, voorheen Backer en Rueb, werd in 1861 als ven...
Bouwwerken
De Nieuwstraten
De Nieuwstraten 1495 tot 1566
Na de stadsbrand van 1490 is tot aan de Beeldenstorm van 1566 in Breda...
Gebieden

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Downloads