Kraanstraat (Centrum)

Gebieden
1518 tot heden
  • De noordzijde van de Kraanstraat in de jaren veertig of vijftig. Alle huizen hier zijn gesloopt in 1955. (Beeldcollectie Stadsarchief Breda)  

De Kraanstraat loopt van de Schoolstraat naar de Haven. De bebouwing aan de noordzijde is gesloopt. Na de stadsbrand van 1490 tot aan de Beeldenstorm van 1566 is in Breda een groot aantal nieuwe straten aangelegd, de zogenaamde nieuwstraten. Doel hiervan was waarschijnlijk het verbeteren van de verkeersstructuur (Nieuwstraat, Kraanstraat, Sint Annastraat, Halstraat) en het creëren van marktpleinen (Nieuwe Korenmarkt of Havermarkt en Nieuwe Vismarkt). Bij enkele straten was het uitdrukkelijk de bedoeling bouwgrond te ontsluiten (Cingelstraat, Begijnhof, Keizerstraat en Nonnenveld).

De ondergrond van de Kraanstraat en omgeving

In de late dertiende eeuw werd ter hoogte van het huidige huis  Brecht en de aangrenzende Kraanstraat land gewonnen op de rivier de Mark. Een breed stuk oever en een deel van de rivier werden aangeplempt en sterk opgehoogd en er werd een havenstoep aangelegd. (niets anders dan een bestrate weg die tot onder het waterniveau doorliep). In het begin van de veertiende eeuw stoppen deze activiteiten en wordt dit gebiedje bouwrijp gemaakt.

De Herberg van Thorn

Aan de westzijde van de Schoolstraat werd in de loop van de veertiende eeuw een aanzienlijk huis gebouwd, een groot woonhuis dat bewoond werd door een kanunnik en later bekend zou worden als de Herberg van Thorn. Bij archeologisch onderzoek in 1997 werden van dit complex werden belangrijke resten teruggevonden. De Kraanstraat is gedeeltelijk dwars door dit complex aangelegd.

De Haringtuin

Volgens Van Hooydonk werd na de stadsbrand van 1490 op de plaats van de huidige Kraanstraat een losplaats en opslagterrein aangelegd, de Haringtuin genaamd. ‘Tuin’ betekent ‘omheind terrein’ en hier werd oorspronkelijk blijkbaar vis opgeslagen in loodsen. Na de stadsbrand werd hier vooral bouwmateriaal opgeslagen.

De kraan en de Kraanstraat

In 1493 werd volgens Van Hooydonk een nieuwe kraan gebouwd. In 1518 werd de Kraanstraat aangelegd, de ‘Nyeuwerstrate geheyten den Craenstrate’. De functie van de Kraanstraat was waarschijnlijk om het verkeer naar en vanaf de kraan te vergemakkelijken. In het rondje Schoolstraat – Kraanstraat – Vismarktstraat zou men eenrichtingverkeer in kunnen stellen. De Kraanstraat was waarschijnlijk een van de weinige nieuwstraten die bouwgrond ontsloot. De huizen aan de noordzijde van de straat zijn echter na de Tweede Wereldoorlog gesloopt. Bij het archeologische onderzoek van 1997 werden van deze zestiende-eeuwse bebouwing een beperkt aantal muurresten teruggevonden.

Literatuur

J.H. van Hooydonk, ‘De stadsbrand van 1490 in Breda, de stedebouwkundige gevolgen, deel II: stedebouwkundige ingrepen in de oude stadsstructuur’, in Engelbrecht van Nassau, jaargang 1997, nummer 1.
Gerard Otten, De straten van Breda (Breda, 1988).

Ook interessant

Straatnamen Breda Centrum
Straatnamen Breda Centrum 1125 tot heden
Praktisch alle straatnamen in de binnenstad van Breda zijn uiteraard o...
Gebieden
Schoolstraat (Centrum)
Schoolstraat (Centrum) 1100 tot heden
De smalle Schoolstraat ligt bij de Havermarkt....
Gebieden
Opgraving KMA Huis Van Brecht 1992
In de winter van 1992 vond op het terrein van de Koninklijke Militaire...
Archeologie
Opgraving KMA Huis Van Brecht 1988
In de periode 1988 - 1992 is een uitgebreid archeologisch en bouwhisto...
Archeologie
Bouwwerken
Opgraving Kraanstraat 1997
Op de locatie van de huidige fietsenstalling in de Kraanstraat heeft ...
Archeologie
Nieuwe havenkraan
Naar het noorden toe had Breda een scheepvaartverbinding met Holland. ...
Voorwerpen
Havenkraan
Havenkraan 1350 tot 1864
De kraan voor het lossen en laden van goederen die per schip vervoerd ...
Voorwerpen
Herberg van Thorn
Herberg van Thorn 1300 tot 1375
Bij archeologisch onderzoek in de Kraanstraat in 1997 zijn veertiende-...
Archeologie
De eerste bewoners van de stad Breda
De oudste sporen van de prestedelijke nederzetting Breda zijn aangetro...
Archeologie

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter