Blijde inkomst Willem III

Gebeurtenissen
1678
  • Herculesbeeld in het Valkenberg  

Prins Willem III (1650-1702) hield in 1678 zijn Blijde Inkomst in Breda. Hij was een vorst van Europees formaat. In 1689 werden hij en zijn vrouw Mary Stuart koning en koningin van Groot-Brittannië. De kapitaalkrachtige Willem verbleef regelmatig in Breda om te jagen in de bossen en liet zijn residentie aanpassen aan de eisen van zijn tijd. In 1682 werd de vesting gemoderniseerd en werden steenwegen aangelegd naar Ginneken en Princenhage. Van 1686 tot 1695 werd het paleis van Hendrik III eindelijk voltooid en werd het Valkenberg gemoderniseerd. Het beeld van Hercules in het park herinnert hier nog aan. De bossen rond Breda en het verbindende drevensysteem werden uitgebreid. Willem III liet meerdere paleizen bouwen, omringd door prachtige tuinen, zoals het Loo bij Apeldoorn (1684) en Hampton Court bij Londen (1689-1694).

Vuile Jan

In de landschappelijke stijl van Park Valkenberg valt het strakke, vierkante perk met in het midden een beeld behoorlijk op. Onder Willem III werd het Valkenberg ingericht als een formele paleistuin bij het Kasteel van Breda. Een strak ingericht park met zeventien klassieke beelden. Een van die beelden is in 1887 teruggevonden. Het werd uit een vijver gevist. 
Het beeld stelt Hercules voor. Bij de herinrichting van het park in 1991 is een van de vierkante perken uit de tijd van stadhouder-koning Willem III opnieuw aangelegd met een kopie van het beeld. Het kwetsbare zandstenen zeventiende eeuwse origineel staat nu binnen bij de Kloosterkazerne. Het originele beeld is weer een kopie van de beroemde Farnese Hercules, een romeinse kopie van een grieks beeld dat werd opgegraven in Rome de zestiende eeuw. Het werd op slag beroemd en geprezen om de weergave van de spieren. Het is dan ook door veel kunstenaars nagetekend en via prenten verspreid.
De Griekse halfgod was behalve heel erg sterk ook slim en werd beroemd door de twaalf onmenselijke werken die hij moest uitvoeren voor koning Eurysthus. Het eerste en het elfde van die werken zijn weergegeven in het beeld middels attributen. Ten eerste leunt Hercules op de zware knots waarmee hij de Nemeïsche leeuw heeft neergeslagen om hem vervolgens te wurgen. De pels van de leeuw hangt over de knots. De gouden pels was ondoordringbaar en we zien Hercules dan ook wel  afgebeeld terwijl hij de pels draagt met de leeuwenkop op zijn hoofd. Op zijn rug houdt hij drie gouden appels verborgen, die hij moest stelen uit de tuin van de Hesperiden. Diegene die van de appels at werd onsterfelijk.

Het beeld in het Valkenberg heeft nóg een verborgen verhaal. Waar de originele Farnese Hercules geheel naakt is, heeft het beeld in het Breda een lendendoekje. Dat vertelt ons hoe de zeventiende eeuwse hofhouding dacht over naakt. 

In de twintigste eeuw werd het beeld in het Valkenberg in de volksmond Vuile Jan genoemd, wellicht vanwege de schaarse kleding. Andere bronnen vertellen dat vuil slaat op het verweerde uiterlijk. 

Ook interessant

Willem III van Oranje
Willem III van Oranje 1650 tot 1702
Willem III was de opvolger van zijn vader Willem II van Oranje, die ac...
Personen
Kasteelplein (Centrum)
Kasteelplein (Centrum) 1500 tot heden
Het Kasteelplein is het plein voor het Kasteel. Het verleden van dit p...
Gebieden
Royaaldreef (Ulvenhoutsebos)
Breda wordt gepromoot als Nassaustad. Tussen 1404 en 1566 was Breda de...
Gebieden
Onthulling standbeeld Willem III
In 1902, tweehonderd jaar na zijn dood, werd een Nationaal Comitopgeri...
Bouwwerken
De Bredaasche Klio van Pieter Nuyts
Pieter Nuyts was schout van Etten, maar was eerst rentmeester van het ...
Voorwerpen
Ombouw vesting door Willem III
In 1682 werd in opdracht van stadhouder-koning Willem III de vesting B...
Gebieden
Park Valkenberg
Park Valkenberg 1531 tot heden
Na de aanleg van de nieuwe stadsomwalling in 1531 was de locatie van h...
Gebieden

Locatie

Deel dit artikel

Facebook Twitter

Nieuwsbrief